ભારત અંડરવોટર રેલ રોડ ટનલ બનાવશે સમુદ્ર નીચે ૨૪૦ મીટર ઊંડાઈમાં બનેલી દુનિયાની એક માત્ર રેલવે ટનલ એન્જિનિયરિંગની દુનિયામાં જ્યારે પણ કોઈ અસંભવ લાગતા પ્રોજેક્ટની ચર્ચા થાય છે, તો જાપાનની સીકન ટનલનું નામ સૌથી ઉપર આવે છે
એન્જિનિયરિંગની દુનિયામાં જ્યારે પણ કોઈ અસંભવ લાગતા પ્રોજેક્ટની ચર્ચા થાય છે, તો જાપાનની સીકન ટનલનું નામ સૌથી ઉપર આવે છે. સમુદ્રના મોજા વચ્ચે સેંકડો ફૂટ નીચે બનાવવામાં આવેલી આ ટનલ ૫૦ વર્ષથી પણ વધુ સમયથી દુનિયા માટે એક અજાયબી બનેલી છે. હવે જ્યારે અસમમાં બ્રહ્મપુત્ર નદીની નીચે ભારત પોતાની પહેલી અંડરવોટર રેલ રોડ ટનલ બનાવવા જઈ રહી છે, તો આખી દુનિયાની નજર ફરી જાપાનના માસ્ટરપીસ પર ટકી છે.
અસમની ગોહપુર-નુમલિગઢ ટનલ દુનિયાની બીજી એવી ટનલ હશે જેમાં રેલવે ટ્રેક હશે, પરંતુ આ યાદીમાં પહેલા નંબરે સીકન ટનલ સંઘર્ષ અને આધુનિક વિજ્ઞાનની જીતની કહાની છે. હોંશુ અને હોક્કાઇડો જેવા બે મોટા દ્વીપોને જાેડનાર આ ટનલ ન માત્ર ટેકનિકલ રીતે અદ્યતન છે, પરંતુ જાપાનની અર્થવ્યવસ્થાનો મોટો આધાર પણ માનવામાં આવે છે.
જાપાનના મુખ્ય દ્વીપ હોન્શુને ઉત્તર તરફના હોક્કાઇડો દ્વીપ સાથે જાેડતી આ ટનલ ‘ત્સુગારૂ જલડમરૂમધ્ય’ (Tsugaru Strait) ની નીચેથી પસાર થાય છે. તેની કુલ લંબાઈ લગભગ ૫૪ કિલોમીટર છે, જેમાંથી ૨૩.૩ કિલોમીટરનો ભાગ સંપૂર્ણપણે સમુદ્રની નીચે છે. આ દુનિયાની સૌથી લાંબી અંડરવોટર રેલ સેક્શન છે. ૧૯૭૧માં આ ટનલનું નિર્માણ શરૂ થયું હતું અને ૧૭ વર્ષની ભારે મહેનત બાદ ૧૯૮૮માં પૂર્ણ થયું હતું. તે સમયે આ ટનલ બનાવવા માટે લગભગ ૭ અબજ ડોલરનો ખર્ચ થયો હતો.
જાપાન જેવો ભૂકંપ પ્રભાવિત દેશ હોય ત્યાં સમુદ્રની નીચે ટનલ બનાવવી એ મોટી પડકાર હતી. આ ટનલ સમુદ્રની સપાટીથી ૧૪૦ મીટર અને જમીનની સપાટીથી ૨૪૦ મીટર ઊંડે બનાવવામાં આવી છે, જ્યાં પાણીનો દબાણ ખૂબ જ વધારે હોય છે. ટનલને સંપૂર્ણપણે ભૂકંપ-પ્રૂફ બનાવવામાં આવી છે જેથી ભારે ઝટકાઓ દરમિયાન પણ બુલેટ ટ્રેન સુરક્ષિત રીતે પસાર થઈ શકે. ટનલની અંદર ‘ટેપ્પી કાયતેઈ’ અને ‘યોશિઓકા કાયતેઈ’ નામના બે અંડરસી સ્ટેશન પણ બનાવવામાં આવ્યા છે, જે આપાતકાલીન સ્થિતિમાં બચાવ કામગીરી માટે ઉપયોગી છે. અસમની ગોહપુર-નુમલિગઢ ટનલ અને જાપાનની સીકન ટનલ વચ્ચે સમાનતા એ છે કે બંને અંડરવોટર રેલ કનેક્ટિવિટી આપે છે, પણ તેમાં કેટલાક મોટા ટેકનિકલ તફાવત છે:
સીકન ટનલની ખાસિયતો સમયની બચત: પહેલા દ્વીપો વચ્ચે જહાજથી મુસાફરીમાં ૪ કલાક લાગતા, હવે ટ્રેનથી માત્ર ૧ કલાકમાં પહોંચી શકાય છે.
ઝડપ: અહીં બુલેટ ટ્રેન (Shinkansen) ૨૪૦ થી ૩૨૦ કિમી/કલાકની ઝડપે દોડી શકે છે.
ઓલ-વેધર કનેક્ટિવિટી: બરફીલા તોફાન કે ખરાબ હવામાનમાં પણ તેની સેવાઓ પર અસર થતી નથી.
વૈશ્વિક માન્યતા: આ ટનલ ચેનલ ટનલ (યુકે-ફ્રાન્સ) કરતાં પણ લાંબી રેલ ટનલ છે.
