રેર અર્થના ખેલમાં ચીનને મોટો ઝટકો આપવાની તૈયારી!.અમેરિકા આ ર્નિભરતા ખતમ કરીને ભારત અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા વિશ્વાસપાત્ર દેશો સાથે મજબૂત ભાગીદારી કરવા માંગે છે.વોશિંગ્ટનમાં મળનારી G7 નાણામંત્રીઓની બેઠક માટે અમેરિકાએ ભારત અને ઓસ્ટ્રેલિયાને વિશેષ નિમંત્રણ પાઠવતા રાજકીય ચર્ચાઓ તેજ બની છે. આ વ્યૂહાત્મક પગલા પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ચીન પરની ર્નિભરતા ઘટાડીને સ્માર્ટફોન અને ફાઈટર જેટ જેવા સંરક્ષણ સાધનોમાં વપરાતા રેર અર્થ ખનીજાેના પુરવઠાને સુરક્ષિત કરવાનો છે.
અમેરિકન નાણામંત્રી(ટ્રેઝરી સેક્રેટરી) સ્કોટ બેમેન્ટે પુષ્ટિ કરી છે કે સોમવારે યોજાનારી આ બેઠકનો મુખ્ય હેતુ દુનિયાભરમાં મહત્ત્વના ખનીજાેની સપ્લાય ચેઈનને સુરક્ષિત કરવાનો છે. અત્યાર સુધી પશ્ચિમી દેશો આ ખનીજાે માટે ચીન પર ર્નિભર રહ્યા છે, પરંતુ હવે તેઓ આ ર્નિભરતા ખતમ કરીને ભારત અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા વિશ્વાસપાત્ર દેશો સાથે મજબૂત ભાગીદારી કરવા માંગે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા એજન્સી (IEA) ના આંકડાઓ મુજબ, આધુનિક ઉદ્યોગો માટે અનિવાર્ય એવા કોપર, લિથિયમ, કોબાલ્ટ અને ગ્રેફાઇટ જેવા મહત્ત્વપૂર્ણ ખનીજાેના રિફાઇનિંગ ક્ષેત્રે ચીનનો દબદબો ૪૭%થી લઈને ૮૭% જેટલો વિશાળ છે. આ એકહથ્થુ વર્ચસ્વ વિશ્વભરના દેશો માટે ચિંતાનો વિષય બન્યું છે, કારણ કે ચીન આ મજબૂત સ્થિતિનો ઉપયોગ ભૂ-રાજકીય હથિયાર તરીકે કરી શકે છે.
તાજેતરમાં ચીને જાપાનને રેર અર્થ ખનીજાેની નિકાસ પર મૂકેલા પ્રતિબંધો આ ભયને વધુ સ્પષ્ટ કરે છે. જાે ભવિષ્યમાં ચીન આ સપ્લાય ચેઈન અટકાવી દે, તો સેમિકન્ડક્ટર, ઈલેક્ટ્રિક વ્હીકલની બેટરી અને અત્યાધુનિક સંરક્ષણ ઉપકરણો જેવા ચાવીરૂપ ક્ષેત્રોમાં વૈશ્વિક સ્તરે મોટું સંકટ ઉભું થઈ શકે છે અને ઉત્પાદન પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે ઠપ્પ થઈ શકે છે.
અમેરિકન નાણામંત્રીએ એ સ્પષ્ટ કર્યું કે, ભારતને આ બેઠક માટે ખાસ આમંત્રણ અપાયું છે. જાેકે, ભારતે આ નિમંત્રણ સ્વીકાર્યું છે કે નહીં તેની સત્તાવાર પુષ્ટિ હજુ બાકી છે. ભારત પાસે વિશાળ બજાર અને વધતી જતી ટેકનોલોજીકલ ક્ષમતા છે, જે ય્૭(અમેરિકા, બ્રિટન, જાપાન, ફ્રાન્સ, જર્મની, ઇટાલી અને કેનેડા) દેશો માટે ચીનના વિકલ્પ તરીકે ઉભરી શકે છે.
ચીનના પ્રભુત્વને ઘટાડવા માટે ઓસ્ટ્રેલિયાએ પહેલેથી જ અમેરિકા સાથે ૮.૫ અબજ ડોલરનો કરાર કર્યો છે. ઓસ્ટ્રેલિયા રેર અર્થ અને લિથિયમ જેવા ખનીજાેનો વ્યૂહાત્મક રિઝર્વ(જથ્થો) તૈયાર કરી રહ્યું છે. હવે યુરોપ, દક્ષિણ કોરિયા અને સિંગાપોર જેવા દેશોએ પણ આ પહેલમાં જાેડાવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી છે.
વોશિંગ્ટનમાં યોજાનારી આ આમને-સામનેની ચર્ચા માત્ર આર્થિક બેઠક નથી, પરંતુ ચીન સામેનું એક આર્થિક યુદ્ધ છે. જાે ભારત આ જૂથમાં જાેડાય છે, તો તે આવનારા દાયકાઓમાં વૈશ્વિક મેન્યુફેક્ચરિંગ અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રે એક મોટી શક્તિ બનીને ઉભરશે.
