ઓફીસના ધક્કા ખાવાથી પણ મળશે મુક્તિ પાસપોર્ટ નિયમોમાં મોટા ફેરફાર, હવે પોલીસ વેરિફિકેશન થશે સરળ ૨૦૨૬ ના પાસપોર્ટ નિયમોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઝડપ, સુરક્ષા અને સુવિધા વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો છે.
ભારત સરકારે વર્ષ ૨૦૨૬ માટે પાસપોર્ટના નવા નિયમો જાહેર કર્યા છે, જે સમગ્ર દેશમાં અરજદારો માટે અરજી પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા, સુરક્ષા મજબૂત કરવા અને સેવા વિતરણને ઝડપી બનાવવા માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. આ અપડેટેડ નિયમો, જે ૧૫ ફેબ્રુઆરી પછી સંપૂર્ણપણે અમલમાં આવશે, તેનો હેતુ પાસપોર્ટ મેળવવાની કે રિન્યૂ કરવાની પ્રક્રિયાને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવાનો અને છેતરપિંડી તેમજ બિનજરૂરી વિલંબને ઘટાડવાનો છે. છેલ્લી ઘડીએ અરજી રિજેક્ટ ન થાય અથવા પ્રક્રિયામાં અડચણ ન આવે તે માટે અરજદારોને નવા નિયમોથી વહેલી તકે માહિતગાર થવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.
નવા માળખા હેઠળ, પેપરવર્ક ઘટાડવા માટે પાસપોર્ટ અરજી માટે સ્વીકાર્ય દસ્તાવેજાેની યાદીને ટૂંકી અને ડિજિટાઈઝ કરવામાં આવી છે. આધાર કાર્ડ અને અન્ય સરકારી ઓળખપત્રો જેવા ફરજિયાત પુરાવાઓને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવ્યું છે, જેનાથી અરજદારો ઓછા પ્રમાણપત્રો અને પાસપોર્ટ ઓફિસના ઓછા ધક્કા સાથે જરૂરિયાતો પૂરી કરી શકશે.
જાે કે, અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી છે કે અધૂરા અથવા ખોટા દસ્તાવેજાે સાથે સબમિટ કરેલી અરજીઓ સીધી જ નકારી કાઢવામાં આવી શકે છે, તેથી ઓનલાઇન દસ્તાવેજાે અપલોડ કરતી વખતે સચોટતા રાખવી ખૂબ જરૂરી છે. સૌથી નોંધપાત્ર સુધારો પોલીસ વેરિફિકેશન પ્રક્રિયામાં કરવામાં આવ્યો છે. પરંપરાગત રીતે આ પ્રક્રિયા સૌથી લાંબી ચાલતી હતી, પરંતુ હવે વેરિફિકેશન મુખ્યત્વે ડિજિટલ માધ્યમો દ્વારા કરવામાં આવશે. નવી સંકલિત સિસ્ટમનો અર્થ એ છે કે ઘણા કિસ્સાઓમાં પોલીસ તપાસ અઠવાડિયાના બદલે માત્ર થોડા દિવસોમાં પૂર્ણ થઈ શકશે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં ‘પોસ્ટ-ઈશ્યુ વેરિફિકેશન‘ (પાસપોર્ટ આપ્યા પછીની તપાસ) ની સુવિધા પણ આપવામાં આવશે, જેથી પાસપોર્ટ પહેલા મોકલી શકાય અને તપાસ પછીથી થઈ શકે.
અરજી પ્રક્રિયાને પણ વધુ યુઝર-ફ્રેન્ડલી બનાવવામાં આવી છે. સરકારના પાસપોર્ટ પોર્ટલને ઉન્નત સુવિધાઓ સાથે અપગ્રેડ કરવામાં આવ્યું છે, જે અરજદારોને વચેટીયાઓની મદદ વગર ફોર્મ ભરવા, દસ્તાવેજાે અપલોડ કરવા અને એપોઇન્ટમેન્ટ સ્લોટ બુક કરવાની મંજૂરી આપે છે. ડિજિટલ સબમિશન અને રિયલ-ટાઇમ નોટિફિકેશન પર વધુ ભાર મૂકવાને કારણે અરજદારો તેમની અરજીનું સ્ટેટસ સરળતાથી ટ્રેક કરી શકશે.
સગીરો (સ્ૈર્હજિ) માટે પણ પાસપોર્ટ નિયમો સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યા છે. માતાપિતાની સંમતિ અને ડિજિટલ જન્મ પ્રમાણપત્ર અથવા સ્કૂલ આઈડી સરળતાથી સ્વીકારવામાં આવશે, જેથી બાળકોના પાસપોર્ટ ઈસ્યુ કરવામાં લાગતો સમય ઘટશે. વધારામાં, સરકાર દેશભરમાં પાસપોર્ટ કેન્દ્રોની સંખ્યા વધારવાનું આયોજન કરી રહી છે, જેથી નાના નગરો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં સેવાઓ વધુ સુલભ બને.
૨૦૨૬ ના પાસપોર્ટ નિયમોનો એકંદર હેતુ અરજદારોને સબમિશનથી લઈને ઇશ્યુઅન્સ સુધીનો અનુભવ વધુ સરળ બનાવવાનો છે. સંભવિત અરજદારોને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ નવા નિયમોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે ૧૫ ફેબ્રુઆરીની સમયમર્યાદા પહેલા તેમની તૈયારીઓ પૂર્ણ કરી લે.
