(નીડર , નિષ્પક્ષ અને તટસ્થ છગનલાલ મેવાડા દ્વારા) સુરત.
દેશની અલ્હાબાદ હાઇકોર્ટે મહત્વપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા જારી કરતા ન્યાયાધીશ અનુલ શ્રીધર અને અચલ સચદેવની ડિવિઝન બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે સીસીટીવીની ગેરહાજરીમાં પૂછપરછ અથવા ધરપકડ માટે પોલીસ સ્ટેશનો માં લાવવામાં આવતા દરેક વ્યક્તિની એન્ટ્રી, પૂછપરછ અને મુક્તિની વિગતો તાત્કાલિક જનરલ ડાયરી (GD) માં નોંધવી આવશ્યક છે.
કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે એકવાર CCTV સિસ્ટમ કાર્યરત થઈ જાય, પછી તે ૨૪ કલાક, વર્ષના ૩૬૫ દિવસ કાર્યરત રહેવી જોઇએ. જો સિસ્ટમ ખરાબ થાય છે, તો SHO એ ખામીનો સમય અને જીડી માં લેખિત માં જાણ કરનાર અધિકારીની નોંધ કરવી જોઇએ. જિલ્લા પોલીસ અધિક્ષકને પણ જાણ કરવી જોઇએ, અને શક્ય તેટલી વહેલી તકે CCTV નું સમારકામ કરવું જોઇએ.
સીસીટીવી બંધ થવા દરમિયાન પૂછપરછ માટે બોલાવવામાં આવેલા વ્યક્તિનો મુક્તિ સમય પણ રેકોર્ડ કરવો આવશ્યક છે, અને પોલીસે તેમની મુક્તિ માટે રસીદ મેળવવી આવશ્યક છે. આ માહિતી માં તે વ્યક્તિનો પણ સમાવેશ થવો જોઇએ જેને અથવા કોને સોંપવામાં આવી હતી.
કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે આ સુરક્ષા પગલાંનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળતા ભારતીય પુરાવા અધિનિયમ, ૨૦૨૩ ની કલમ ૧૧૯ (G) હેઠળ પોલીસ સામે પ્રતિકૂળ નિષ્કર્ષ કાઢવામાં આવી શકે છે. એટલે કે તપાસ કરનાર અધિકારી સામે શંકાની સોય તકાય છે.
એવા આ કેસ માં રાઘવેન્દ્ર દુબે દ્વારા દાખલ કરાયેલી હેબિયસ કોર્પસ અરજી નો સમાવેશ થાય છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે તેમને આસનસોલથી ઉપાડીને ચિત્રકૂટના સરધૂવા પોલીસ સ્ટેશન માં લાવવામાં આવ્યા હતા, અને ગેરકાયદેસર રીતે અટકાયતમાં રાખવામાં આવ્યા હતા. કોર્ટે CCTV ફૂટેજના આધારે શોધી કાઢ્યું કે તેઓ ૧૩ જુલાઈ, ૨૦૨૬ ના રોજ સવારે ૯ વાગ્યે પોલીસ સ્ટેશન પહોંચ્યા હતા અને તપાસ અધિકારી સાથે સવારે ૧૦:૧૯ વાગ્યે રવાના થયા હતા. તેમને રાત્રે ૮:૨૪ વાગ્યે પોલીસ સ્ટેશન માં પાછા લાવવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે ધરપકડ મેમોમાં ધરપકડનો સમય ૩:૩૦ વાગ્યાનો દર્શાવવામાં આવ્યો હતો. કોર્ટે એ પણ શોધી કાઢ્યું કે પોલીસ સ્ટેશનનાં આંતરિક ભાગનું નિરીક્ષણ કરતા ત્રણ CCTV કેમેરાના ફૂટેજ ગુમ હતા, જ્યારે અન્ય બે કેમેરાના ફૂટેજ ઉપલબ્ધ હતા. કોર્ટે ઠરાવ્યું કે ગુમ થયેલ ફૂટેજ કાંતો જાણી જોઈને ડિલીટ કરવામાં આવ્યું હતું અથવા DVR પર સેવ કરવામાં આવ્યું ન હતું.
હાઇકોર્ટે ધરપકડ રદ કરતી વખતે, અરજદારને અન્ય કોઇ કેસ માં જરૂરી ન હોય ત્યાં સુધી મુક્ત કરવાનો આદેશ આપ્યો અને ર૪ કલાકની ગેરકાયદેસર અટકાયત માટે વળતર તરીકે રૂા. ૧૦,૦૦૦ ચૂકવવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.
