ઓમ પર્વત પરથી ‘ઓમ’ ઝાંખું બરફ પીગળતાં પવિત્ર પ્રતીક અસ્પષ્ટ, હિમાલયના બદલાતા હવામાન અંગે ચિંતા તાજેતરમાં બરફનું આવરણ ઘટતાં પર્વત પર દેખાતું પવિત્ર ‘ઓમ’ પ્રતીક ઝાંખું પડી ગયું છે ઉત્તરાખંડના પિથોરાગઢ જિલ્લામાં આશરે ૬,૦૦૦ મીટરની ઊંચાઈએ આવેલો પ્રસિદ્ધ ઓમ પર્વત ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. પર્વત પર કુદરતી રીતે બરફના થર જામવાથી ‘ઓમ’ આકારનું પ્રતીક રચાય છે, જેના કારણે આ સ્થળ ધાર્મિક તેમજ પર્યટન દૃષ્ટિએ વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે. જાેકે, તાજેતરમાં બરફનું આવરણ ઘટતાં પર્વત પર દેખાતું પવિત્ર ‘ઓમ’ પ્રતીક ઝાંખું પડી ગયું છે.
ઓમ પર્વત પર બરફનું આવરણ ઘટવાથી પ્રતીક અસ્પષ્ટ થવાની ઘટના અગાઉ પણ જાેવા મળી હતી.
વર્ષ ૨૦૨૪માં પણ થોડા સમય માટે ‘ઓમ’ આકાર સ્પષ્ટ દેખાયો નહોતો. ત્યારબાદ બરફવર્ષા થતાં પ્રતીક ફરીથી સ્પષ્ટ બન્યું હતું.
આ ઘટનાને કારણે સ્થાનિક લોકો અને પર્યટકોમાં ચિંતા જાેવા મળી રહી છે. ઓમ પર્વત સાથે ધાર્મિક આસ્થા જાેડાયેલી હોવાથી અહીં બરફના બદલાતા સ્વરૂપને લોકો ખાસ મહત્વ આપી રહ્યા છે.
પર્યાવરણ નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે હિમાલયના ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં હવામાનની પેટર્નમાં થઈ રહેલા ફેરફારો પર ગંભીરતાથી નજર રાખવાની જરૂર છે. શિયાળામાં હિમવર્ષાના પ્રમાણમાં ફેરફાર, વરસાદની બદલાતી પેટર્ન અને વધતું વૈશ્વિક તાપમાન ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં બરફના આવરણને અસર કરી શકે છે.
જાેકે, માત્ર ઓમ પ્રતીક ઝાંખું થવાની એક ઘટનાને સીધી રીતે ગ્લોબલ વોર્મિંગનું પરિણામ ગણવું વૈજ્ઞાનિક રીતે યોગ્ય નથી. સ્થાનિક તાપમાન, હિમવર્ષા, પવન અને અન્ય કુદરતી પરિબળો પણ બરફના આવરણમાં ફેરફાર કરી શકે છે.
હિમાલય માત્ર ધાર્મિક અને પર્યટન દૃષ્ટિએ જ મહત્વપૂર્ણ નથી, પરંતુ તે અનેક નદીઓ અને પાણીના સ્ત્રોતો માટે પણ મહત્વનો આધાર છે. ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં બરફ અને હિમનદીઓમાં લાંબા ગાળાના ફેરફારો પાણીની ઉપલબ્ધતા પર અસર કરી શકે છે.
ઓમ પર્વત પર બરફનું આવરણ ઘટવાની ઘટના તેથી માત્ર ધાર્મિક પ્રતીક સાથે જાેડાયેલી બાબત તરીકે નહીં, પરંતુ હિમાલયના પર્યાવરણમાં થઈ રહેલા પરિવર્તનોને સમજવા માટેના એક સંકેત તરીકે પણ જાેવામાં આવી રહી છે. નિષ્ણાતો દ્વારા હિમાલયના સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં નિયમિત હવામાન અને પર્યાવરણ સંબંધિત અભ્યાસ વધારવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.
